Nowy ITIL (Wersja 5) – Przewodnik po zmianach i certyfikacji ITIL Master
Decyzja PeopleCert o wprowadzeniu ITIL (Version 5) to ważny krok w ewolucji najbardziej rozpoznawalnego na świecie frameworku ITSM. Jako Inprogress, lider rynku szkoleniowego, jesteśmy dumni, że nasi trenerzy pełnią rolę Lead Translatora polskiej wersji językowej.
Nowy ITIL – Co zostaje, a co się zmienia?
ITIL (Wersja 5) to ewolucja zbudowana na solidnych fundamentach. Pozwala organizacjom chronić dotychczasowe inwestycje w ITIL, a jednocześnie dostarcza spójnych ram do zarządzania cyfrowymi produktami i usługami w warunkach rosnącej automatyzacji i wykorzystania sztucznej inteligencji.
Bez zmian pozostają kluczowe filary, które znasz z ITIL 4:
- 7 Podstawowych Zasad (Guiding Principles).
- Cztery Wymiary Zarządzania Usługami.
- System Wartości (Value System).
- 34 Praktyki ITIL – z drobnymi aktualizacjami.
Najważniejsze nowości w ITIL (Wersja 5):
1. Zunifikowany cykl życia produktu i usługi
To jedna z najbardziej istotnych zmian w ITIL (Wersja 5). ITIL integruje perspektywę produktu i usługi w jeden spójny cykl życia, odpowiadając na sposób, w jaki organizacje faktycznie kreują wartość w środowiskach cyfrowych.
Dwie perspektywy jednej całości: produkty to to, co organizacje tworzą, a usługi to sposób, dzięki, któremu wartość jest współtworzona i wspierana. W praktyce cyfrowej obie te perspektywy są ze sobą ściśle powiązane.
Jeden zunifikowany cykl życia: ITIL (Wersja 5) łączy zarządzanie produktami i usługami cyfrowymi w wspólny model cyklu życia, umożliwiając zespołom wspólne projektowanie, budowanie, przekazywanie do eksploatacji, operowanie oraz ciągłe doskonalenie rozwiązań.
Cel: takie podejście wspiera szybsze i bardziej spójne tworzenie wartości, ogranicza luki komunikacyjne pomiędzy zespołami odpowiedzialnymi za rozwój i utrzymanie oraz sprzyja spójnemu doświadczeniu klientów i użytkowników.
2. Podejście AI-native
ITIL (Wersja 5) został zaprojektowany jako AI-native framework, odpowiadający na potrzeby organizacji funkcjonujących w środowiskach, w których sztuczna inteligencja i automatyzacja stają się integralną częścią sposobu działania. Nowy ITIL dostarcza spójnych ram wspierających odpowiedzialne wykorzystanie i skalowanie AI w zarządzaniu cyfrowymi produktami i usługami.
- Wbudowany nadzór (Governance by design): zagadnienia związane z AI są uwzględnione w samym podejściu ITIL, a nie traktowane jako dodatkowy element. Pozwala to organizacjom rozwijać i wykorzystywać AI w sposób kontrolowany, przejrzysty i odpowiedzialny.
- Praktyczne wskazówki: ITIL oferuje wskazówki wspierające podejmowanie świadomych decyzji oraz zarządzanie zmianami w środowiskach, w których AI i automatyzacja istotnie wpływają na sposób wykonywania pracy i kreowania wartości.
- Moduł ITIL AI Governance: dedykowane rozszerzenie ITIL (Wersja 5), koncentruje się na odpowiedzialnym, etycznym i zgodnym z regulacjami zarządzaniu wykorzystaniem sztucznej inteligencji, w tym na kwestiach ryzyka, przejrzystości i odpowiedzialności.
3. Silniejszy nacisk na Doświadczenie (Experience) klientów i pracowników.
W ITIL (Wersja 5) doświadczenie staje się jednym z kluczowych punktów odniesienia, pomagając organizacjom lepiej zrozumieć, jak cyfrowe produkty i usługi są faktycznie postrzegane i doświadczane w praktyce
- Doświadczenie jako przewaga: ITIL pokazuje, w jaki sposób doświadczenie cyfrowe może stać się mierzalnym atutem biznesowym, który klienci i użytkownicy realnie odczuwają, a organizacje mogą systematycznie analizować i doskonalić.
- Nowa publikacja – ITIL Experience: to nowy przewodnik w ekosystemie ITIL (Wersja 5), skierowany do liderów i praktyków. Koncentruje się na metodach, metrykach i narzędziach wspierających projektowanie oraz zarządzanie doświadczeniami w sposób zorientowany na osiąganie konkretnych rezultatów.
- Łączenie działania z doświadczeniem: podejście ITIL Experience pomaga powiązać sposób działania organizacji oraz wykorzystanie technologii z tym, jak cyfrowe produkty i usługi są faktycznie doświadczane przez użytkowników, co bezpośrednio wpływa na lojalność i efektywność.
4. Schemat kwalifikacji dopasowany do ról zawodowych
Schemat kwalifikacji ITIL (Wersja 5) porządkuje ścieżki certyfikacyjne w sposób bezpośrednio odpowiadający konkretnym rolom i stanowiskom funkcjonującym na nowoczesnym rynku pracy.
Trzy strumienie profesjonalne:
- ITIL Practice Manager (PM): dla osób koncentrujących się na doskonaleniu i stosowaniu konkretnych praktyk ITIL w codziennej działalności operacyjnej, na przykład w obszarze Monitor, Support and Fulfil.
- ITIL Managing Professional (MP): dla praktyków i liderów odpowiedzialnych za zarządzanie produktami, usługami i doświadczeniem w całym cyklu życia.
- ITIL Strategic Leader (SL): dla kadry zarządzającej odpowiedzialnej za kierunek rozwoju organizacji, strategię oraz decyzje inwestycyjne w obszarze cyfrowych produktów i usług.
Uniwersalny moduł
- ITIL Transformation: wspólny element wszystkich ścieżek kwalifikacyjnych ITIL (Wersja 5). Moduł ten koncentruje się na tym, jak projektować, wdrażać i zarządzać zmianą, aby skutecznie osadzać ITIL w organizacji i rozwijać system tworzenia wartości.
Nowy model ITIL Master – najwyższe potwierdzenie kompetencji zawodowych
W ITIL (Wersja 5) tytuł ITIL Master pozostaje najwyższym poziomem certyfikacji. Jest przyznawany profesjonalistom, którzy uzyskają wszystkie trzy zaawansowane tytuły przewidziane w schemacie kwalifikacji.
Jak zdobyć poszczególne tytuły?
- ITIL Practice Manager (PM): Wymaga certyfikatu Foundation, ukończenia jednego z trzech pakietów praktyk ITIL (MSF, PIC lub CAI) oraz zaliczenia modułu ITIL Transformation.
- ITIL Managing Professional (MP): Wymaga certyfikatu ITIL Foundation oraz zaliczenia modułów ITIL Product, ITIL Service, ITIL Experience i ITIL Transformation.
- ITIL Strategic Leader (SL): Wymaga certyfikatu ITIL Foundation oraz zaliczenia modułów ITIL Strategy i ITIL Transformation.
Ważne: Elementem, który łączy wszystkie 3 ścieżki, jest wspólny dla każdej z nich moduł ITIL Transformation. Zalicza się go tylko raz, a uzyskany certyfikat wspiera wszystkie tytuły schematu certyfikacyjnego.
Uzupełnieniem schematu kwalifikacji jest moduł ITIL AI Governance. Jest to specjalistyczne rozszerzenie koncentrujące się na odpowiedzialnym, etycznym i zgodnym z regulacjami zarządzaniu wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Moduł ten rozwija kompetencje związane z nadzorem nad AI i stanowi istotne rozszerzenie wiedzy w ramach ITIL (Wersja 5).
Twoja ścieżka przejścia: Jak zachować ciągłość certyfikacji?
PeopleCert przygotowało jasne wytyczne dla osób, które już zainwestowały w swoją wiedzę.
Przejście z ITIL v3 do ITIL (Wersja 5)
Dla posiadaczy certyfikatów ITIL v3 PeopleCert rekomenduje rozpoczęcie przejścia od ITIL Foundation (Wersja 5). Nowa wersja wprowadza istotnie rozszerzony zakres treści, w tym zunifikowany cykl życia produktu i usługi oraz podejście AI-native, których ITIL v3 nie obejmował.
| Jeśli masz ten certyfikat: | Twój pierwszy krok w wersji 5: | Dlaczego tak radzimy? |
|---|---|---|
| Podstawy (v3 Foundation) | Zacznij od nowego kursu Foundation (Wersja 5) | Nowa wersja wprowadza znaczną ilość nowych treści i zaktualizowanych praktyk |
| Moduły intermediate (v3) | Zacznij od nowego kursu Foundation (Wersja 5) | Zapewnia spójne i aktualne podstawy przed dalszym rozwojem w schemacie v5. |
| ITIL Expert (v3) | Masz szansę na tytuł Managing Professional | Ułatwia zapoznanie się z nową strukturą, terminologią i zakresem ITIL (Wersja 5). Moduł pomostowy Managing Professional Transition (MPT) jest obecnie w trakcie przeglądu. |
| ITIL Master (v3) | Wróć na moment do podstaw Foundation (Wersja 5) | Nawet dla najbardziej zaawansowanych certyfikacji v3 zalecane jest zapoznanie się z nową wersją Foundation. Moduł pomostowy Managing Professional Transition (MPT) jest obecnie w trakcie przeglądu. |
Przejście z ITIL 4 do ITIL (Wersja 5)
Posiadacze certyfikatów ITIL 4 znajdują się w najbardziej komfortowej sytuacji. ITIL 4 Foundation jest w pełni uznawanym wymogiem wstępnym (prerequisite) dla wszystkich zaawansowanych certyfikacji ITIL (Wersja 5). Nie ma potrzeby ponownego zdawania Foundation w wersji 5, aby kontynuować rozwój w nowym schemacie kwalifikacji.
| Twoja obecna ranga w ITIL 4: | Jak zdobyć wyższy poziom w wersji 5? | Co konkretnie zyskujesz? |
|---|---|---|
| ITIL 4 Foundation | Twój certyfikat jest nadal ważny jako „bilet wstępu” | Twój certyfikat jest w pełni uznawany jako wymóg wstępny. Nie musisz ponownie zdawać Foundation. |
| Practice Manager | Zrób moduł ITIL Transformation | To krótka ścieżka do nowego tytułu. Transformation to nasze „brakujące ogniwo”, które spina teorię z praktyką. |
| Managing Professional | Wybierz kurs pomostowy (MPT) | Moduł w fazie przeglądu. Szczegóły wkrótce. |
| Strategic Leader | Dołóż do tego kurs ITIL Transformation | Szanujemy Twoją wiedzę strategiczną. Transformation to jedyny wymagany krok, by zdobyć tytuł w wersji 5. |
| ITIL Master | Przejdź kurs aktualizacyjny (MPT) | Moduł w fazie przeglądu. Szczegóły wkrótce. |
Q&A: Wszystko, co musisz wiedzieć o nowym ITILu
Dlaczego ITIL ewoluował właśnie teraz?
Krajobraz cyfrowy zmienił się dramatycznie pod wpływem AI i automatyzacji. Nowoczesne firmy nie zarządzają już oddzielnie produktami i usługami, zamiast tego wymagają zunifikowanego podejścia. ITIL (Wersja 5) odpowiada na te zmiany, aktualizując praktyki zarządzania do realiów współczesnych środowisk cyfrowych.
Co dokładnie oznacza, że ITIL (Wersja 5) jest „AI-Native”?
Oznacza to, że zagadnienia związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji są uwzględnione w strukturze ITIL (Wersja 5), a nie traktowane jako dodatek. W ramach ekosystemu ITIL pojawia się moduł ITIL AI Governance, który dostarcza ram do odpowiedzialnego, etycznego i zgodnego z regulacjami zarządzania wykorzystaniem AI, w tym podejścia do ryzyk, przejrzystości i odpowiedzialności.
Mam certyfikat ITIL 4 Foundation. Czy muszę go „przepisywać”?
Mamy dobrą wiadomość: Twój certyfikat ITIL 4 Foundation jest w pełni uznawany jako bilet wstępu do wszystkich zaawansowanych modułów nowej wersji. Nie musisz powtarzać egzaminu podstawowego, by móc rozwijać się dalej w nowym schemacie kwalifikacji.
Jak wyglądają egzaminy w nowym systemie?
Egzaminy Foundation oraz te dotyczące ścieżki praktyk pozostają w formie zamkniętych testów jednokrotnego wyboru. Natomiast dla modułów zaawansowanych (Product, Service, Experience, Strategy, Transformation) zaplanowano egzaminy w formule open book. Taki model umożliwia ocenę zrozumienia koncepcji i ich zastosowania, a nie wyłącznie zapamiętywania definicji.
Czy moduł ITIL Transformation muszę zdawać kilka razy?
Zdecydowanie nie! To uniwersalne ogniwo łączące wszystkie nowe ścieżki (Practice Manager, Managing Professional i Strategic Leader). Wystarczy, że zaliczysz ten kurs tylko raz, a jego wynik zostanie zaliczony na poczet każdej wybranej przez Ciebie ścieżki certyfikacyjnej.
Jak długo certyfikat pozostanie ważny?
Certyfikaty ITIL (Wersja 5) są wydawane na okres 3 lat. Można je odnowić m.in. poprzez aktywność w programie Continuous Professional Development (CPD) w ramach PeopleCert Plus lub zdobycie kolejnego certyfikatu z rodziny ITIL, bądź ponowne zdanie egzaminu.
Jak długo ITIL 4 i ITIL (Wersja 5) będą dostępne jednocześnie i kiedy starsza wersja przejdzie na emeryturę?
Na ten moment PeopleCert nie ogłosiło oficjalnej daty wycofania ITIL 4. Zgodnie z komunikacją PeopleCert przewidziany jest okres równoległej dostępności obu wersji, który ma umożliwić spokojne dokończenie rozpoczętych ścieżek certyfikacyjnych. Szczegółowe daty będą publikowane przez PeopleCert.
Nasza rola jako Inprogress
Jako firma, której trenerzy pracują nad polską terminologią ITIL (Wersja 5), dbamy o wysoki poziom merytoryczny naszych szkoleń. Nie tylko uczymy ITIL-a, ale pomagamy go świadomie interpretować i stosować w praktyce.
Chcesz wiedzieć, od którego modułu najlepiej zacząć Twoją transformację? Skontaktuj się z naszymi doradcami kariery!